Iedereen wil graag werken in een gezonde organisatie. Gezond wil zeggen dat medewerkers en directie zich goed voelen, hun werk goed kunnen doen en dat de organisatie zijn doel in de samenleving vervult en dat er een levendige uitwisseling is binnen de organisatie en met de buitenwereld. Klinkt dat niet als een fijne plek om te werken?

De realiteit is echter vaak anders; vele organisaties kampen met problemen als dalende resultaten, hoge werkdruk, wisselend management, ziekteverzuim, etc. Dit zijn symptomen waar hard aan gewerkt wordt om ze te bestrijden, maar wat niet altijd tot het gewenste resultaat leidt.In termen van Systemisch Werk (van de grondlegger Bert Hellinger) is hier vaak sprake van ‘systeemdynamieken’.

Deze systeemdynamieken zijn niet rechtstreeks waarneembaar en spelen zich af buiten het bewuste domein. De effecten van systeemdynamieken daarentegen, zijn wel merkbaar. Gelukkig zijn deze effecten vaak positief: Ik zit hier goed op mijn plek, we zijn slagvaardig met elkaar, we kunnen goed inspelen op de veranderende markt en we scoren hoog op de klanttevredenheid.  

Echter, vaker merken we de systeemdynamieken door negatieve effecten: de organisatie loopt niet, er zijn interne communicatieproblemen, we zijn minder vaardig dan voorheen, er is veel verloop, we kampen met veel ziekteverzuim en verminderde productiviteit, de omzet daalt en klanten lopen weg. En zo kunnen we misschien nog wel even doorgaan.

Deze problemen zijn niet het probleem; de problemen zijn reacties van het systeem op een bepaalde dynamiek. Wat speelt er op de achtergrond in dit systeem, waardoor datgene wat de mensen in de organisatie als problemen ervaren, wordt veroorzaakt? Wat speelt zich af tussen de elementen van het systeem en hoe verhouden die elementen zich tot elkaar? Die dynamieken beïnvloeden het gedrag en het gevoel van de mensen in het systeem

Vaak hebben we niet inzichtelijk wat er werkelijk speelt op een andere laag. We zien symptomen en proberen die aan te pakken. Maar zolang we niet bij de kern van de problematiek komen zal er weinig veranderen.

Een systeem kan gezond functioneren als er aan drie basisprincipes wordt voldaan:

-       Er is een juiste ordening van posities
-       In de uitwisseling is er een balans tussen geven en nemen
-       Ieder heeft evenveel recht op een plek

In alle systemen, of dit nu een familie-, organisatie- of een ander systeem is, werkt een kracht die ervoor zorgt dat het voortbestaan van het systeem als geheel wordt bewaakt. Deze kracht probeert de butsen en deuken te herstellen die het systeem oploopt. Om het geheel voort te laten bestaan worden er soms delen van het systeem moeiteloos opgeofferd. Deze herstelkrachten, de dynamieken die eerder genoemd zijn, beginnen hun werk als er om wat voor reden dan ook niet wordt voldaan aan de eerder genoemde basiswetten voor het systeem. Ze worden zichtbaar als symptomen, zoals het eerder genoemde verloop van personeel of de klanten die weglopen.

De onderliggende dynamieken zijn meestal niet met het hoofd te bedenken, en dus moeten we ze vaak op een andere manier zichtbaar laten worden. Vaak is ‘het erover praten’ dus niet genoeg. Dat is waar een organisatieopstelling uitkomst kan bieden; met een systemische bril naar de problemen kijken. In deze gevallen laten ze de structurele ‘klemmen’ in de organisatie zichtbaar worden en worden deze geanalyseerd.

Organisatieopstellingen geven inzicht in de dynamieken en helpen om op een andere laag naar de organisatie te kijken. Het is echter geen wondermiddel en met het doen van een opstelling zijn natuurlijk niet meteen alle problemen uit de lucht. Een groot aantal organisaties en medewerkers hebben inmiddels wel baat gehad bij deze methodiek. Een aantal voorbeelden:

Op een afdeling was veel ziekteverzuim. In het gesprek met een van de medewerksters werd duidelijk dat ze het gevoel had overbodig te zijn op de afdeling. De afdeling was ontstaan uit een samenvoeging van twee eerdere afdelingen, waardoor er niet meer voldoende werk was voor de overgebleven mensen. De medewerkers hadden een (onbewuste) oplossing gevonden door om en om steeds ziek te zijn.

Als zzp-er had de cliënt veel moeite met het voeren van acquisitiegesprekken. Daardoor liep hij regelmatig nieuwe klanten mis. Toen hij in een opstelling tegenover zijn potentiële klant stond, werd duidelijk dat hij hier niet de potentiële klant voor zich zag, maar deze innerlijk verwisselde met zijn vader. Zijn vader had hij als zeer dominant ervaren en eigenlijk was hij altijd een beetje bang voor hem. Door zijn klant onbewust te verwisselen met zijn vader maakte hij zichzelf heel klein.

Product X had voor de organisatie veel betekend; het had het bedrijf groot gemaakt. Toen de techniek veranderde en de consument een geavanceerder product wilde, besloot het bedrijf product X in de hoek te zetten. Het werd beschouwd als afgedaan en niet meer waardevol. De nieuwe producten faalden en zorgden voor een omzetcrisis. Voor het systeem heeft datgene dat er eerder was (mensen, producten, klanten, leveranciers, etc.), voorrang boven dat wat later komt. Als het eerdere als zodanig geacht wordt, dan hebben degenen of datgene die later komen een goede plek.

Door via een organisatieopstelling te kijken naar de problemen in een team of organisatie (de zichtbare symptomen) kunnen onderhuidse ‘dynamieken’ zichtbaar worden en kan het systeem een nieuwe balans vinden. Naast het feit dat de opstelling ook onderhuids zijn werk voort zal zetten, wordt het voor directie, management en medewerkers duidelijk welke stappen er in ‘real life’ nodig zijn om deze balans ook daadwerkelijk vorm te geven. Zodat een niet-gezonde organisatie weer gezond kan worden en alle betrokkenen (weer) kunnen floreren. 

Heeft dit artikel je interesse gewekt en zou je hier meer over willen weten zelf willen ervaren? Kom dan naar onze avondworkshop Opstellingen & Persoonlijk Proceswerk! 

Bron: Het verbindende veld – Jan Jacob Stam

Heb jij soms het gevoel een zware rugzak met je mee te zeulen?

Vaak dragen we allerlei zaken met ons mee die niet bij ons horen en die ons klein houden, ervoor zorgen dat we niet in actie komen of moeizame relaties hebben.

Het is dan ook niet gezond om emoties, gevoelens, problemen en lasten te dragen van anderen. Het is veel beter om datgene wat bij een ander hoort ook bij diegene te laten. Dat maakt hem sterker, en jou ook!

We willen erbij horen
We hebben allemaal een instinctieve liefde voor ons systeem van herkomst (onze familie, ons gezin). Wij willen bewust, maar vooral ook onbewust, graag deelnemen aan dat systeem, erbij horen. Daarmee nemen we als kind zaken over van onze ouders, zoals overtuigingen, waarden, gevoelens en verantwoordelijkheden. Maar ook sterke emoties als verdriet, boosheid, angst, etc. Bijvoorbeeld een moeder die haar vader als klein meisje heeft verloren en op die jonge leeftijd nog niet overweg kon met dat intense verdriet. Haar eigen kind voelt haar verdriet later haarfijn aan en zegt tegen haar: ‘Mama, niet verdrietig zijn, ik zorg wel voor je.’ Onbewust neigen kinderen dus tot overname van wat bij hun vader, moeder of de generatie daarvoor hoort.

Een familiepatroon ontstaat
Bert Hellinger, de grondlegger van Systemisch Werk (Familieopstellingen), zegt dat ieder mens in staat is te ‘dragen’ wat van hem of haar is. Ook al is dat soms zwaar. Maar als je naast je eigen last ook al iets voor een ander draagt, zoals een ouder of een broer, dan kan het teveel worden. De kans bestaat dat je weer een deel van jouw ‘pakket’ doorgeeft aan een ander, vaak een volgende generatie. Zo ontstaat er een patroon in een familie waarin generatie op generatie wordt ‘gedragen’ voor een ander.

Een voorbeeld uit zijn boek ‘De verborgen dynamiek van familiebanden’:

‘Een vrouw van 35 vertelde aan de groep dat ze ging scheiden. Ze was gelukkig getrouwd geweest en had 3 kinderen. Hoewel ze geen goede reden kon geven voor haar scheiding, was ze onvermurwbaar en wees ze alle suggesties om de zaak nog te overwegen resoluut van de hand. De therapeut vroeg naar haar ouders. Ze vertelde dat haar vader was omgekomen bij een ongeluk tijdens zijn diensttijd. Toen de therapeut vroeg naar de leeftijd van haar moeder op dat moment antwoordde ze: ‘Mijn moeder was toen 35’. Toen vroeg de therapeut: ‘Moet een meisje, om in jullie gezin braaf te zijn, haar man verliezen als ze 35 is?’’

Magische liefde
Uit blinde liefde; we noemen het ook wel ‘magische liefde’, deed de dochter hetzelfde wat de moeder had gedaan en wilde ze delen in haar verlies. Ze kon de (onbewuste) verleiding niet weerstaan om te proberen voor haar ouders te zorgen door hun lijden over te nemen.

Zo houden kinderen, zonder het te beseffen, het lijden in stand. En nogmaals, dit is een heel onbewust proces en hebben we vaak geen weet van!

Symptomen van ‘dragen’ voor een ander
Het kan echter wel leiden tot symptomen als:
- Het gevoel hebben je leven niet voluit te kunnen leven, niet uit de verf komen
- Je regelmatig zwaarmoedig voelen
- Moeite hebben met stappen zetten (het voelt immers zo zwaar wat je allemaal meezeult)
- Overdreven emotioneel reageren op situaties
- Moeizame relaties

Het ‘dragen’ inzichtelijk maken
Liefde kan soms zo verstikkend zijn. ‘Ik draag het wel voor jou’ of ‘Ik doe het wel voor jou’.  Zo goed bedoeld en toch zo ontkrachtend voor alle betrokkenen. Opstellingen tonen dit vaak op een toch wel confronterende wijze. Bewustwording van deze dynamiek, die zich op de laag van de ziel afspeelt, geeft opluchting en biedt ruimte om er anders mee om te gaan.

De last teruggeven en je weer vrij voelen
Meestal komen mensen bij de opstellingendagen met vragen die we herkennen als symptomen. Door belangrijke deelnemers uit het systeem en onderdelen uit de vraag op te stellen maken we de dynamieken of verstrikkingen inzichtelijk die achter deze symptomen schuilen, zodat de vraaginbrenger helder krijgt wat er onderhuids speelt. Daarna zetten we een eerste stap in het ‘ontwarren’ van het systeem, in dit geval door het teruggeven van de last aan de juiste personen. Pas dan komt er rust in het systeem, ook bij de personen waar de last hoort. En is de vraaginbrenger vrij en kan hij de juiste stappen zetten richting zijn gestelde doel.

Herken je je in bovenstaande en wil je dit ook voor jezelf uitzoeken?
Kom dan naar onze workshop Opstellingen en Persoonlijk Proceswerk, die regelmatig in Haarlem worden gegeven of neem contact met ons op.

Meer lezen over dit onderwerp?
Op je plek
Verborgen patronen bij burnout: parentificatie
Loopbaanopstellingen
Leef jij met de handrem erop?

Bronnen:
Bert Hellinger – ‘De verborgen dynamiek van familiebanden’
Bouke de Boer – ‘Ik kan de wereld veranderen. En jij weet wie ik is…’

We horen bijna alleen nog maar negatieve berichten over de economie en de arbeidsmarkt. Maar het valt toch allemaal wel een beetje mee? Zeker als je gewoon een baan hebt dan is er toch niets aan de hand? Maar wat nou als het niet goed gaat met het bedrijf waarvoor je werkt en er dreigen ontslagen te vallen? Weet jij dan wat er voor jou geregeld is?

Sociaal plan bij grote organisatie
Als je bij een grote organisatie werkt dan is er bij collectief ontslag vaak een sociaal plan, waarin een aantal zaken zijn geregeld, zoals: 

• Ontslagvolgorde: welke werknemers moeten vertrekken en wie blijven?
• Interne ondersteuning (door werkgever) bij het vinden van een nieuwe baan
• Externe outplacement (bij een bureau) bij het vinden van een nieuwe baan
• Zoekperiode naar een nieuwe baan: hoe lang mag de werknemer (op kosten van de werkgever) zoeken naar een nieuwe baan?
• Hoogte van de ontslagvergoeding

Kleinere bedrijven vaak minder kennis van zaken
Bij kleinere bedrijven zijn deze zaken vaak minder goed geregeld. Vaak is er geen officiële P&O afdeling en is er minder kennis aanwezig omtrent de uitstroom van medewerkers. Werk je bij een klein bedrijf dan is het dus zaak zelf de touwtjes in handen te nemen en bovenstaande punten aan te kaarten. Een werkgever is er ook bij gebaat om zijn medewerkers op een nette manier af te laten vloeien, want een slechte naam is zo gecreëerd. Doe daar dus je voordeel mee!

Juridisch advies inwinnen
Zorg er in ieder geval voor dat je goed voorbereid het gesprek aangaat en weet wat je rechten en plichten zijn. Schakel daarvoor juridische hulp in, bijvoorbeeld een advocaat, je rechtsbijstandverzekering of Bureau Rechtshulp. Zij kunnen je hier alles over vertellen en adviseren.

Outplacement regelen
Een ontslag is vaak een heel emotionele en stressvolle gebeurtenis en komt meestal je zelfvertrouwen niet ten goede. Ook is het vaak een ‘mooi’ moment om eens bewust stil te staan bij je loopbaan zodat je straks een weloverwogen vervolgstap kunt zetten. Dit alles is een goede reden om outplacement aan te kaarten bij je ontslag. In een outplacementtraject ga je in op zaken als het verwerken van je ontslag, het ontdekken van je interesses en mogelijkheden door in te gaan op de vragen ‘Wie ben ik, wat kan ik en wat wil ik? Vervolgens wordt je begeleid bij het bereiken van je doel (een nieuwe baan, zelfstandig ondernemerschap of een combinatie daarvan) en krijg je begeleiding bij het opstarten in je nieuwe werkkring.

Wil je meer informatie over outplacement en/of ontslag, neem dan vrijblijvend contact met ons op!

We leven in een wereld en een tijdperk waarin stress al zo ingeburgerd is dat het bijna normaal lijkt. Hoge werkdruk, altijd bereikbaar zijn door smartphones, iPads en andere technische snufjes; het leven wordt er wel makkelijk op maar ook stressvoller. En stress verminderen valt voor de meesten onder ons nog niet mee. We willen immers allemaal graag mee met de tijd en het is vaak nog niet zo gemakkelijk om een goede balans te vinden.

Verslaafd aan de adrenalineflow
Veel mensen raken zelfs verslaafd aan de adrenalineflow waarin ze continue zitten door de vele prikkels, en zijn niet meer in staat om goed te ontspannen. Op een gegeven moment is het vrijwel onmogelijk om tot rust te komen en te genieten van het moment. Dit leidt uiteindelijk tot langdurige overprikkeling en stress in het lichaam. Langdurige of chronische stress brengt verregaande – directe én indirecte – gezondheidsrisico’s met zich mee. Als je lichaam en geest niet heel regelmatig kunnen ontspannen dan ga je op den duur roofbouw op jezelf plegen. En dat veroorzaakt klachten als ernstige vermoeidheid, overspannenheid en burnout, om maar een paar te noemen. Daarom hierbij 11 tips om stress te verminderen, zodat je grip krijgt op je energiebalans en roofbouw kan voorkomen:

Tip 1: Je emoties uiten
Niks werkt stress meer in de hand als het opkroppen van emoties. Spreek daarom je gevoelens, gedachten en emoties uit om stress te verminderen. En met name: doe dit bij de juiste persoon. Dus als er op je werk iets voorvalt met een collega, maak het dan juist bespreekbaar met hem of haar, ook al doe je dit achteraf als je wat rustiger bent. Vaak gaan we dit soort situaties in geuren en kleuren thuis of aan vrienden vertellen, waardoor het vaak alleen nog maar groter wordt. Je hoeft overigens niet te vervallen in woede-uitbarstingen en huilbuien… Het is juist raadzaam om regelmatig, maar gedoceerd je emoties te tonen. Laat merken hoe je over iets denkt en wanneer je boos, verdrietig, geïrriteerd of bang bent. Praten over je gevoelens lucht op en vermindert stress enorm.

Praten over je emoties kan met iemand uit je directe omgeving, maar bijvoorbeeld ook met een coach of psycholoog.

Tip 2: Word je bewust van je energievreters en energiegevers
Maak eens een lijstje met de energievreters die je in je dagelijkse leven hebt (werk en privé). Ben je je voldoende bewust van de zaken die je energie kosten? En als je ze nu zo in kaart hebt gebracht, welke dingen kun je vermijden of anders organiseren zodat ze minder energie vreten? En wat kun je er tegenover zetten aan energiegevers om het weer een beetje in balans te brengen? Wat doe jij bijvoorbeeld als je thuiskomt na een vervelende dag op je werk? Wat helpt jou dan om weer tot rust te komen en/of energie op te doen? Wat voor maatregelen neem je als die vervelende dag drie maanden worden? Wat heb je dan nodig?

Ken je energiegevers, dan ben je volgens mij een heel rijk mens en zul je veel tegenslagen kunnen hanteren.

Tip 3: Ademhalingsoefeningen doen
Ademhalingsoefeningen worden door veel mensen als zweverig beschouwd. Als je weleens ademhalingsoefeningen hebt geprobeerd, zul je waarschijnlijk moeten bekennen dat ze uiterst werkzaam en rustgevend zijn. Ademhalingsoefeningen brengen namelijk niet alleen je geest tot rust, maar hebben ook invloed op je lichaamsfuncties (hartslag, hersenactiviteit, spierspanning e.a.). Als je hartslag tot rust komt, je hersenen worden ontzien en je spieren ontspannen, zal je stress enorm verminderen. Ademhalingsoefeningen helpen je zodoende te ontstressen en letterlijk tot rust te komen…

Ga op een rustig plekje zitten (liefst buiten) en richt je aandacht uitsluitend op je ademhaling. Leg een hand op je buik… Adem diep in door je neus totdat de hand op je buik zijn hoogtepunt bereikt… Houd nu je adem 1 seconde in en adem vervolgens gedurende 4 lange seconden uit via je mond. Herhaal deze ademhalingsoefening enkele tientallen keren, totdat je de stress voelt wegebben.

Tip 4: Technologie beperken
Een belangrijke veroorzaker van stress is de hedendaagse technologie. Kinderen beschikken doorgaans al van jongs af aan over een MP3-speler, spelcomputer, laptop, iPad en mobiele telefoon. Deze apparaten zorgen ervoor dat mensen iedere dag enorm veel indrukken en prikkels te verwerken krijgen. Bovendien produceren elektronische apparaten elektrische en magnetische straling. Vooral draadloze telefoons en draadloos internet brengen een grote stralingsbelasting met zich mee.

Je kunt dus stress verminderen door technologie te beperken en vaker een boek te lezen en eropuit te gaan. Ga bovendien nooit slapen met de televisie of radio aan; dit verstoort je slaapkwaliteit enorm en brengt onbewust heel veel stress teweeg. Achter de computer zitten tot voor het slapen gaan heeft hetzelfde effect.

Tip 5: Eigenbelang vooropstellen
Stress komt niet alleen van jezelf, maar ook van anderen. Als je anderen toestaat om hun persoonlijke problemen en beslommeringen altijd maar bij jou te dumpen, dan wordt hun stress namelijk de jouwe. Het is dan ook niet goed om altijd maar bezig te zijn met de buitenwereld. Soms is een stukje egoïsme simpelweg noodzakelijk. Gun jezelf de nodige quality-time en schenk jezelf wezenlijke aandacht. Zonder jezelf volledig af van de buitenwereld en onderneem iets wat jij leuk vindt.

Ga bijvoorbeeld een middagje winkelen, naar de film of naar een spa, manicure of schoonheidsspecialist. Even niets hoeven regelen en je verantwoordelijkheden naast je neerleggen werkt uitermate ontspannend en ontstressend.

Tip 6: Lichaamsbeweging opschroeven
Stress gaat vaak samen met continue geestelijke en emotionele activiteit:

• Continu bezig zijn in je hoofd
• Diep nadenken (piekeren en malen)
• Noodscenario’s bedenken (wat als…)
• Negatief redeneren en argumenteren
• Een veeleisende baan

Je kunt je hersenen helaas niet dwingen om te stoppen met piekeren en malen. Sterker nog: forceren werkt averechts. Je kunt stress daarentegen wel verminderen door je hoofd even helemaal leeg te maken en je volledig op andere dingen te richten. De eenvoudigste manier om je hoofd leeg te maken is fysieke afleiding:

• Richt je volledig op een lichamelijke activiteit
• Ga sporten (hardlopen, fietsen, roeien, tennissen, o.i.d.)
• Ga in de tuin werken, poetsen of aan je auto sleutelen
• Ga dansen, zingen of iets anders creatiefs waar je je lijf bij gebruikt
• Doe in ieder geval iets waar je helemaal lichamelijk in opgaat

Kortom: gebruik je lichaam om je geest even helemaal te ontzien.

Tip 7: Doe een training Mindfulness
Er zijn verschillende meditaties en bewegingsleren die je fysiek en mentaal kunnen helpen ontspannen en ontstressen. Mindfulness is heel laagdrempelig en raad ik vaak aan bij cliënten. Enkele andere voorbeelden van nuttige ‘stress-relievers’ zijn yoga, Tai Chi, Chi Kung, reiki. Het belangrijkste is dat het iets is wat bij jou past; ga proeflessen volgen!

Meditatietechniek en bewegingsleer kunnen je helpen om specifieke oefeningen onder de knie te krijgen waarmee je volledig tot jezelf kunt komen en stress kunt verminderen. Google gewoon eens op bovenstaande begrippen en kijk of het iets voor jou zou kunnen zijn.

Tip 8: Van muziek genieten
Muziek kan je emoties zeer sterk beïnvloeden. Zo kan muziek agressiviteit opwekken, een brok in je keel toveren, maar ook stress helpen verminderen. Als je stress wilt verminderen, dan is hardrock of techno misschien niet zo’n goed idee. Zet liever klassieke muziek, rustige jazz, rustige pop of New age muziek op. Als jezelf een instrument bespeelt, dan is opgaan in je eigen muziek natuurlijk ook een uitstekende manier om stress te verminderen. En lekker dansen op je favoriete muziek is uiteraard ook niet verboden!

Tip 9: Van je af schrijven
Schrijven heeft een therapeutische werking; het helpt namelijk om emoties te verwerken en stress te verminderen. Ook helpt het om structuur te brengen in de chaos in je hoofd. Schrijf daarom je gedachten en gevoelens eens van je af. Begin een dagboek, start een weblog of vertrouw de eerste regels van je biografie aan het papier toe. Ook het maken van lijstjes kan rust geven. Je zult merken dat het formuleren van je emoties met pen op papier een rustgevende en ontstressende uitwerking heeft op lichaam en geest.

Schrijven kan je helpen om bepaalde emoties en situaties beter te begrijpen en in perspectief te zien. Het gaat niet om het resultaat van je schrijfwerk, maar puur om de activiteit op zich. Probeer dus niet te kritisch te zijn op wat je schrijft, daar gaat het niet om.
 

Meer informatie over stress en het verminderen daarvan? Neem dan vrijblijvend contact met ons op.

Hoe familieopstellingen je weer energie kunnen geven.

Sommige mensen hebben al van alles gedaan om aan hun thema te werken, zoals zelfhulpboeken, een workshop, coaching of zelfs therapie, maar zonder blijvend resultaat. Als we de vraag van de persoon in kwestie dan in een opstelling inzichtelijk maken, komt er vaak een enorme loyaliteit naar de ouders aan het licht. Een loyaliteit die zo sterk is dat hij of zij niet écht zijn eigen weg kan gaan, zijn eigen leven kan leiden. Dan hebben we te maken met ‘ondergrondse kabels’ naar de ouders toe. Vaak is dit te herkennen aan terugkerende patronen waar ze maar moeilijk vooruitgang in boeken. Ze leven als het ware hun leven met de handrem erop.

We zijn allemaal loyaal
Elk kind (en dus ook elke volwassene, we zijn immers allemaal kind van onze ouders) is in wezen voor honderd procent loyaal aan zijn ouders. Of een kind die ouders nou graag mag of niet, of naar het andere eind van de wereld emigreert om van ze af te zijn, de loyaliteit van een kind aan zijn ouders is onverwoestbaar. Het is een andere loyaliteit dan bijvoorbeeld die aan je sportmaatje of je collega’s. De loyaliteit aan ouders wortelt in het ‘zijn’: door zijn geboorte staat een kind in een onomkeerbare, onherroepelijke relatie met zijn ouders, het begint als een totaal afhankelijk wezen. Mensen blijven loyaal aan het oorspronkelijke gezin, ook lang nadat ze uit noodzaak of vrije keuze de banden ermee hebben verbroken. Aan je oorsprong valt namelijk niet te tornen, je blijft altijd kind van je ouders.

Van ondergrondse kabels naar zichtbare draden
Veel mensen denken of zeggen dat je moet ‘loskomen’ van je ouders om volwassen te worden. Volgens Else-Marie van den Eerenbeemt, familietherapeut, docent en onderzoeker op het gebied van familiebetrekkingen, is dat eigenlijk een rare gedachte. Ze schrijft in haar boek ‘De Liefdesladder’ dat ‘loskomen’ van je ouders niet kan. “En het is ook helemaal niet nodig, zolang je er maar voor zorgt dat de verbondenheid je niet met ondergrondse kabels in een verstikkende greep houdt, maar met zichtbare draden die je, zonder ze door te snijden, zelf kunt aanhalen of laten vieren. Op die manier kun je je levenskoers bepalen. Echt vrij maak je je juist door je te verbinden. Dat lukt het best als je je bewust bent van de band met je ouders en er actief vorm aan geeft.”

Vijand van je eigen wortels
Het is eigenlijk zo logisch, je ouders zijn je wortels. Het is ondraaglijk om de vijand van je eigen wortels te zijn, want daarmee zou je ook vijand van jezelf zijn. Soms hoor ik van cliënten dat ze gebroken hebben met een ouder omdat ze vrij willen zijn. De realiteit leert echter dat een breuk met ouders mensen alleen maar onvrijer maakt en zelden ‘bevrijdend’ werkt. Ze zijn vaak dag en nacht bezig om te bewijzen dat ze met hun ouders niets meer te maken hebben en ze praten over niets anders. Of ze proberen in alles wat ze doen te laten zien dat ze het totaal anders doen dan hun ouders. Zo komen ze er niet aan toe om naar evenwicht in die relatie te zoeken en om het tekort aan warmte en aandacht dat ze in hun jeugd hebben ervaren aan te vullen, of het teveel aan zorg verwerken.

Stevig geworteld zijn
Marianne Franke-Gricksch, die veel (systemisch) werkt met kinderen, tekent, om dit te illustreren, een tand op het bord met twee wortels. Boven de tand schrijft ze ‘kind’ en onder de wortels ‘vader’ en ‘moeder’. Als er vragen komen van kinderen waarvan een ouder dood is of weggegaan, zegt ze alleen: “en tóch zijn zij je wortels”. Als een kind na een paar dagen zegt dat hij een wortel heeft afgezaagd omdat zijn vader hem sloeg en hij daarom niets meer met hem te maken wilde hebben, vraagt ze: “en wat gebeurt er dan met die tand?” Voor een kind is het duidelijk dat het de tand geen goed doet wanneer er een wortel ontbreekt.

Het is belangrijk dat een kind geworteld kan blijven, hoe oud dit kind nu ook is. Gevoelens van niet geworteld zijn kunnen mensen erg in beslag nemen en veel energie kosten. Ieder kind is voor 50% zijn moeder en voor 50% zijn vader. Als het een van de ouders niet meer wil kennen, contacten verbreekt en misschien zelfs wel haat, wijst het daarmee ook en groot deel van zichzelf af. Je ouders blijven je ouders, en ondanks het gedrag wat je misschien afwijst, verafschuwt en waar je het niet mee eens hoeft te zijn, zij hebben jou het mooiste geschenk gegeven dat er is: het leven!

Patronen zichtbaar maken in een familieopstelling
Patronen zijn vaak goed herkenbaar aan de symptomen die zich openbaren. Dit kunnen bijvoorbeeld zijn: moeilijk grenzen aan kunnen geven, moeite hebben met het halen van gestelde doelen, geen keuzes kunnen maken, niet succesvol zijn en talloze andere voorbeelden. Door deze patronen in de opstelling inzichtelijk te maken en zowel het kind als de ouders helende zinnen uit te laten spreken kan het kind weer ruimte en vrijheid ervaren in zijn leven. Hij heeft als het ware van de ‘ondergrondse kabels’ weer ‘zichtbare draden’ gemaakt en kan daardoor zijn eigen weg kiezen, duidelijk zijn grenzen aangeven, gestelde doelen behalen, duidelijke en bewuste keuzes maken en genieten van zijn successen.

Je eigen kabels onderzoeken?
Ben je benieuwd naar hoe jouw ondergrondse kabels doorwerken in je leven? Wordt het tijd om die handrem eraf te halen?

Kom dan een keer naar een van de workshops  Opstellingen & Persoonlijk Proceswerk die regelmatig op de agenda staan of neem contact met ons op.

Meer lezen over dit onderwerp?
Slechts het eigene dragen maakt sterk
Op je plek
Verborgen patronen bij burnout: parentificatie
Loopbaanopstellingen

Deze HSP’s zijn bovengemiddeld gevoelig voor prikkels van buitenaf. Zij voelen zich snel overweldigd door harde geluiden, sterke geuren, fel licht en het gedrang van mensenmassa’s. Ook pikken ze gemakkelijk emoties op van anderen en zijn ze sfeergevoelig. Dat is niet altijd handig. Hoe handhaaf je je als HSP-er bijvoorbeeld op de werkvloer? Een aantal praktische tips:

1: Neem je werkplek onderhanden
HSP’s zijn extreem gevoelig voor sfeer. Menig kantoortuin is echter totaal sfeerloos. TL-lampen, veel grijstinten en overal rinkelende telefoons. Wapen je hiertegen door van jóuw werkplek een kleine oase van rust te maken. Je kunt via je iPod naar rustgevende achtergrondmuziek luisteren. Koptelefoon op en daar ga je. Hang familiefoto’s op of inspirerende afbeelding uit de natuur. Neem verse bloemen mee. Zeker in een kunstmatige omgeving brengt dit alles je zenuwstelsel meer tot rust. Zorg er ook voor dat je lekker zit. Dat ontspant je spieren.

2: Creëer plezierig werk
Hoe kijk jij naar je werk? Kom je mopperend binnen? Beleef je er weinig plezier aan? Probeer dan eens een andere bril op te zetten. Een meer positieve houding helpt je om je werk als minder belastend te ervaren. Zorg daarom voor plezierige contacten met collega’s, help anderen, en probeer enthousiast te zijn over wat je doet. Zelfs een eentonige baan krijgt betekenis en wordt plezieriger wanneer je een positieve houding ontwikkelt. Maak eens een lijst met dingen die wel positief zijn aan je werk, bijvoorbeeld die leuke collega of die ene taak die je wel energie geeft. Daarmee leer je ook je werk door een andere bril te zien en zul je merken dat het nooit alleen maar kommer en kwel is. Lukt dat echt niet? Overweeg dan om van baan te wisselen.

3: Ga vaker vanuit huis werken
Het Nieuwe Werken is in. En het lijkt meer dan de zoveelste hype te zijn. Veel bedrijven zien er langzamerhand de voordelen van in om flexibeler omgaan met arbeidstijd en werkomgeving. Thuiswerken is daar onlosmakelijk mee verbonden. Voor veel HSP’s is dit een uitkomst, want thuis je werk doen is een belangrijke vermindering van overprikkeling. Praat eens met je baas of dit op jouw werk ook gerealiseerd kan worden! Al is het maar een dag in de week: het scheelt veel stress.

4: Neem kleine pauzes
Zit jij de hele dag op je werk? Sta dan geregeld even op. Neem telkens een mini pauze om even te lopen en te stretchen, zeker als je veel achter de computer zit. Of doe elk uur een progressieve spierontspanning. Stel je voor dat alle spieren in je lichaam zich steeds verder ontspannen terwijl je een paar keer langzaam en diep ademt. Of doe een korte meditatie. Op het internet zijn diverse oefeningen te vinden, ook in audiobestanden. En als het mogelijk is, ga af en toe even een paar minuutjes naar buiten om frisse lucht te scheppen.

5: Word zelfstandig ondernemer
Nederland telt steeds meer ZZP’ers – Zelfstandigen Zonder Personeel – die parttime ondernemen. Eigen baas zijn kan voor veel HSP’s die niet langer onder druk van een baas willen werken dé oplossing zijn. De voordelen zijn legio. Je hebt controle over je eigen werktijden, het soort mensen met wie je omgaat, en er zijn geen moeilijkheden met collega’s of superieuren. Valkuilen zijn er echter ook, zoals het isolement en de totale verantwoordelijkheid. Zoek dus eerst uit of het ondernemerschap bij je past. Bijvoorbeeld door eens te gaan praten met de Kamer van Koophandel of met een loopbaancoach.

Bron: Ted Zeff – Overlevingsgids voor hoogsensitieve personen 
Wil je meer weten over Hooggevoeligheid/HSP? Neem dan vrijblijvend contact met ons op.

Wij bieden regelmatig de workshop ‘In 7 stappen naar meer zelfvertrouwen!’ aan, speciaal voor vrouwen die moeite hebben met het aanvoelen en aangeven van hun grenzen. Interesse? Kijk dan hier voor meer informatie.

Als je aan het nadenken bent over de vraag: ‘wat wil ik eigenlijk met mijn leven?’ kun je op een punt komen dat je in cirkeltjes gaat ronddraaien. Je kunt dan geen afstand meer nemen tot de vraag die je bezighoudt. Op zo’n moment kan het heel zinvol zijn om jezelf als het ware ‘in kaart’ te brengen. Je kunt bijvoorbeeld een persoonlijkheidstest inzetten om meer zicht op jezelf te krijgen. Een ander mooi instrument daarvoor is de ‘elementenvierhoek’, ontwikkeld door Adriaan Hoogendijk. Een persoonlijke, subjectieve zelfinschatting.

  
‘De elementenvierhoek’ is persoonlijk en gaat over jouw beleving, zelfbeeld en zelfinschatting. Het draait erom dat je inzicht krijgt in welk type mens jij bent. Dit heeft als doel verheldering, acceptatie, veiligheid en herkenning te krijgen. 

Tot drie eeuwen geleden geloofden de wetenschappers dat de wereld was samengesteld uit vier elementen, de vier wortels van het universum: vuur, lucht, water en aarde. En nog steeds blijkt het denken in elementen een heel verhelderende metafoor voor verschillende levens- en loopbaanaspecten. Ieder element staat voor een van de vier clusters van gerichtheden, affiniteiten, kwaliteiten en talenten:  

Breng je eigen elementenvierhoek in kaart
Je begint met het tekenen van een kruis. De vier elementen vormen de vier richtingen van het kruis. Vuur staat aan de westzijde, Lucht aan de noordzijde, Water aan de oostzijde en Aarde aan de zuidzijde.

Om je vierhoek zo passend mogelijk te tekenen is het raadzaam om onderstaande omschrijvingen van de elementen te lezen en even op je in te laten werken. Welke voel je de meeste verbinding mee? Voor jezelf kun je nu inschatten in welke mate een element bij jou vertegenwoordigd is. Als het element volgens jou sterk vertegenwoordigd is, maak je die lijn langer. Als het element zwak vertegenwoordigd is, maak je die lijn korter. Dan verbindt je de uiteinden van de punten met elkaar. Zo ontstaat een zogenaamde ‘elementenvierhoek’.

De Gevoelslijn en de Identiteitslijn
De horizontale lijn (van Vuur naar Water) is de Gevoelslijn. Het is de subjectieve, ‘warme’ en ‘zachte’ lijn. Deze lijn vormt de beweging tussen de binnenwereld en de buitenwereld. De uitdaging van deze lijn ligt erin om vanuit je eigen vuur (warmte, betrokkenheid, hartstocht) verbindingen te leggen met anderen en met hen te communiceren. Niet door aanpassing ten koste van jezelf, maar door afstemming vanuit jezelf met anderen (water).

De verticale lijn (van Lucht naar Aarde) is de Identiteitslijn. Metaforisch geformuleerd: Wie ben ik, wat zijn mijn uitgangspunten (lucht) en waartoe ben ik op aarde? Wat zijn mijn doelstellingen (aarde)? Het is de objectieve, ‘koude’ en ‘harde’ lijn. Deze lijn vormt de beweging tussen theorie (lucht) en praktijk (aarde).

Vertaling naar je loopbaan
Wat kun je hiermee in relatie tot je loopbaan en je omgeving? Wij zullen ons nooit eenduidig in slechts één type of element kunnen herkennen en het is ook niet zo dat een bepaald element in ons leven volstrekt ontbreekt. Ook zullen wij niet in alle vier de elementen evenveel excelleren. Een of twee, soms drie elementen zullen sterker domineren en een, twee of drie andere elementen blijken zwakker in ons dagelijks leven vertegenwoordigd. Door de elementenvierhoek uit te tekenen kun je al snel zien waar jouw sterke punten liggen, en waar je ontwikkelingspunten.

Wanneer je deze omschrijvingen vertaalt in loopbaantermen wordt het al herkenbaar en minder abstract: 

Verdere hulp nodig?
Zou je eens willen testen hoe jouw elementenvierhoek eruit ziet? Neem dan contact met ons op om hier verder mee aan de slag te gaan.

 

Emoties, iedereen heeft ze. En vaak zijn ze een belangrijke bron van stress. Maar wat zijn emoties nu eigenlijk precies? Wat is het verschil tussen emotie en gevoel? En hoe kun je zodanig omgaan met je emoties dat ze minder stress opleveren? 

Onverwerkte emoties vormen een belangrijke bron van stress
Als we heftige emoties ervaren, en dan bedoel ik de minder prettige, dan hebben we vaak de neiging om deze weg te duwen, zodat we ze niet meer hoeven te voelen. Want fijn zijn ze meestal niet, en ze komen vaak ook niet erg gelegen! Maar wat gebeurt er met die emoties op het moment dat we dit doen, en ze eigenlijk niet verwerken? Vaak vormen ze dan een belangrijke bron van stress. 

Het verschil tussen gevoelens en emoties
Vaak worden emoties verward met gevoel. Maar er is wel degelijk een verschil tussen deze twee. Gevoelens gaan meestal veel dieper dan emoties en zijn veel stabieler. Gevoelens koppelen meestal aan je persoonlijkheid, en emoties ontstaan vaker naar aanleiding van bepaalde situaties. Je kan bijvoorbeeld heel erg veel van iemand houden en toch op bepaalde momenten op dezelfde persoon boos zijn of teleurgesteld.

Wat zijn emoties?
Emoties zijn ‘negatief’ schrijft Brigitte van Baren in haar boekje ‘In balans’. Ze eisen van je dat je actie onderneemt; ze zijn een duidelijk signaal dat er iets niet in orde is. Herkenbare emoties zijn bijvoorbeeld woede, angst, jaloezie en verdriet. Maar ook pijn en machteloosheid zijn emoties en geen gevoelens. Emoties gaan gepaard met allerlei lichamelijke processen. Iemand verbleekt van schrik, loopt rood aan van woede, huilt van verdriet enzovoort. Bij negatieve emoties als angst wordt het lichaam in staat van paraatheid gebracht (vechten of vluchten). 

Wat zijn gevoelens?
Gevoelens daarentegen, zijn bevrijdend en geven ruimte. Ze zijn minder vluchtig dan emoties, zijn niet dwingend en zetten zich niet vast in je lichaam. Vaak is er sprake van gelaagdheid: je kunt iemand aardig vinden, je kunt iemand leuk vinden en je kunt verliefd op iemand zijn. Een gevoel kan je raken in het diepste van je ziel. Denk maar eens aan het lezen van een verhaal of gedicht, of het luisteren naar bepaalde muziek. Dat is het kenmerk en kracht van gevoelens, ze kunnen je leven verrijken en verdiepen.

Innerlijke stem
Volgens zingever Sybe Dijkstra moet je emoties niet als de hoogste waarheid beschouwen. Ze zijn maar een uitingsvorm. Negeer je echter je gevoel, dan verarm je. Want je dempt je innerlijke bron. Met je gevoel stem je ook af: dat is wel iets voor mij, dat niet. Alleen de wereld om ons heen overspoelt ons met zoveel signalen dat we dikwijls vergeten naar die innerlijke stem te luisteren. Of we denken die stem niet te kunnen onderscheiden tussen de overvloed aan gedachten. Als je de gewoonte ontwikkelt om je vooral op die invloeden van buiten te richten en nauwelijks na te gaan wat je echt voelt, weet je als snel niet meer waar je aan toe bent of wat je wilt. Onze uitdaging is om beter naar die innerlijke stem te leren luisteren en te ontdekken waar je wezenlijk op uit bent.

                                                                                                                      Bron: Jeanne Kroon

Hoe emoties om te buigen
Emoties veranderen je leven niet. Sterker nog, ze zorgen er vaak alleen maar voor dat je niet verder komt als je erin blijft hangen. Opgekropte woede, onverwerkt verdriet en weggestopte angsten kunnen plotseling boven komen drijven en blokkeren je in je functioneren. Dat kan stress opleveren. Als je leert anders om te gaan met emoties dan kunnen zij hun kracht en daarmee hun soms vernietigende uitwerking verliezen. Bewustwording van je emoties is hiervoor een vereiste. Leer ze herkennen; in welke situaties ervaar je welke emotie? Daarna kun je het gedragspatroon waarlangs de emoties bij jou zich ontladen, bijvoorbeeld het dichtslaan van deuren als je boos bent, doorbreken. Als je deze beide stappen kunt zetten dan kun je deze negatieve emoties omvormen, zodat ze op het niveau van gevoelens gaan werken: afstand tot emoties leidt tot ruimte en vrijheid.

5 tips om stress te voorkomen
Om te voorkomen dat emoties zich in je vastzetten en, wellicht in eerste instantie onopgemerkt, grote spanningen veroorzaken, kun je jezelf aanleren hiermee om te gaan. Hier volgen 5 tips om je te helpen omgaan met je emoties: 

1. Onderken je emoties en verdring ze niet. Accepteer wat je voelt en wat je ervaart. Adem goed door en laat de emotie bij het uitademen gaan. Vaak houden we onze adem in als we een hevige emotie voelen; dit zorgt er juist voor dat het zich vastzet in je lijf. 
2. Benoem je emoties: ik ben boos en ga een eind wandelen om af te koelen. Of: ik ben verdrietig en ik mag dit laten zien. Het benoemen helpt je je emoties steeds beter herkennen en onderscheiden. 
3. Geef geen oordeel over je emoties, bijv. ‘Het is niet ok om boos te zijn’. Sta jezelf toe om boos of verdrietig te zijn. Onderdruk de emotie niet.
4. Identificeer je niet met de emotie. Je kunt emoties waarnemen door ze te beschouwen als een wolk die voorbij komt. Zo is het geen onderdeel van jou en kun jij ervoor kiezen of je op die wolk gaat zitten of dat je hem voorbij laat gaan.
5. Creëer afstand tot de emotie door er niet naar te handelen: reageer niet. Pas als er een afstand bestaat tussen jou en de emotie, kun je die op een juiste wijze ventileren naar de persoon of zaak in kwestie. Door bijvoorbeeld eerst afstand te nemen van de kwaadheid, ben je daarna in staat om die kwaadheid productief te maken.

We lezen graag jouw ervaringen met emoties en gevoelens. 
Laat in hetcommentaarveld (klik op ‘Reageer op dit artikel’) jouw berichtje achter!

Meer weten over dit onderwerp? Neem dan vrijblijvend contact met ons op!

Dat we ziek kunnen worden van stress weten we natuurlijk allang. Maar hoe werkt dat dan? Het antwoord: het heeft vooral te maken met spierspanning. Onze spieren werken veel vaker dan we denken. Wie bijvoorbeeld naar een voetbalwedstrijd kijkt of naar een film op tv, spant meestal ongemerkt veel spieren. We zeggen dat ook niet voor niets dat iemand ‘gespannen’ zit te kijken of dat het een ‘spannend’ stuk is. Wie angstig is, in de zorgen zit of ergens over loopt te piekeren, spant ook, meestal ongemerkt, veel spieren.

Vechten of vluchten
Is dat slecht? Ja en nee. Vaak is dat niet slecht, maar juist heel goed. Angst is een soort alarmtoestand en kan dus erg nuttig zijn. Hij verhoogt de waakzaamheid en vormt een voorbereiding op snel handelen. Vandaar dat de spieren zich spannen bij angst. Je moet klaar zijn om iets te kunnen doen, zoals weglopen, vechten, opzij springen. Bijvoorbeeld: er komt een auto recht op je af, onmiddellijk word je bang. Er is dus alarm (doe iets, anders komt het niet goed!). Meteen spannen je spieren zich en spring je opzij.

Angst en zorgen veroorzaken klachten
Jammer genoeg bestaat er ook veel onnodige angst. We maken ons vaak onnodig bezorgd, piekeren teveel, twijfelen voortdurend of we het wel goed doen. Die angst en zorgen (A) zijn dus een vals alarm richting het lichaam en zorgen ervoor dat de spieren onnodig aangespannen worden (B). Dat kan op den duur klachten opleveren. Wie voortdurend of heel vaak angstig is zonder goede reden, dus zonder dat er werkelijk gevaar is, spant zijn spieren voortdurend of heel vaak zonder noodzaak. Het vervelende hiervan is, dat langdurige spierspanning (B) vaak leidt tot lichamelijke klachten (C), bijvoorbeeld pijn in bepaalde lichaamsdelen. Zo krijg je er nog een zorg bij. Je voelt je vaak niet lekker, je kunt het werk niet meer aan, kan je niet meer zo plezierig met de kinderen bezig houden, enz. Met andere woorden: angst, zorgen en druk (A) leiden tot spierspanning (B). Dit kan op den duur weer leiden tot lichamelijke klachten (C), die op hun beurt de angst, zorgen en druk (A) weer kunnen vergroten. En zo kan de spierspanning (B) weer toenemen. Je komt in een soort spiraal, waardoor de klachten steeds erger worden:

Spierspanning aanpakken
A is de grote boosdoener, daar is het mee begonnen. Als je op dit moment niet in staat bent om daar iets aan te veranderen (bijv. een situatie op het werk waar je weinig invloed op hebt), dan kun je ook beginnen met B aan te pakken. Dan zal ook C verminderen en wordt in ieder geval de spiraal doorbroken. B (de spierspanning) kun je aanpakken door middel van ontspanningsoefeningen en proberen daardoor de angst, zorgen en druk en ook de lichamelijke klachten te verminderen. En als er geen lichamelijke klachten zijn, kunnen ze door ontspanningsoefeningen worden voorkomen.

Vlinders in je buik
Regelmatig merk ik bij cliënten met stress- en burnoutklachten een soort ongeloof als ik ze bovenstaande theorie uitleg. Om ze tot inzicht te brengen hoeveel de geest invloed heeft op het lichaam, vraag ik ze dan of ze wel eens verliefd zijn geweest. “Had je toen vlinders in je buik?” Ja is dan meestal het antwoord. Een ander vraag:”Heb je ooit rijexamen gedaan? Was je toen zenuwachtig? Wat voor gevolgen had die nervositeit?” Nou ze moesten inderdaad vaak naar het toilet en hadden ook een beetje last van een droge mond en trillende handen. Gelukkig zijn dit soort voorbeelden er vaak genoeg om ze te doen beseffen dat ons lichaam en geest niet als een gescheiden eenheid opereren. En met dat inzicht komt ook het besef dat we meestal zelf iets aan de verlichting van onze klachten kunnen doen door bijvoorbeeld dagelijks een aantal keren de volgende oefening te doen:

Oefening
Ga in een ontspannen houding rechtop zitten en span een voor een al je spieren even goed aan en laat ze dan weer los. Begin bij de tenen, werk langzaam naar boven en eindig dan via je armen en handen bij je gezicht. Je zult merken dat je lijf na deze oefening lekker ontspannen aanvoelt!

Ik ben benieuwd wat jij uit deze blogpost geleerd hebt!
Laat in het commentaarveld (klik op ‘Reageer op dit artikel’) wat jouw ervaring is met hoe je ziek kunt worden van stress.